Jak działają spersonalizowane playlisty Spotify?

Jak działają spersonalizowane playlisty Spotify?
Spotify tworzy spersonalizowane playlisty na podstawie historii słuchania, pomijanych utworów, polubień, sposobu korzystania z playlist oraz metadanych, takich jak gatunek, tempo i nastrój. Porównuje też Twój profil gustu z profilami innych osób za pomocą filtrowania kolaboracyjnego, analizuje teksty piosenek i playlisty tworzone przez użytkowników oraz uwzględnia na bieżąco Twoje nawyki słuchania, by polecać muzykę, która prawdopodobnie Ci się spodoba.

Dlaczego Spotify poleca konkretne utwory?
Spotify łączy analizę dźwięku, reakcje użytkowników (polubienia, pominięcia, zapisania), uczenie maszynowe i przetwarzanie języka naturalnego, aby dopasować utwory do Twoich preferencji. Daje pierwszeństwo piosenkom, na które reagujesz, i korzysta z danych osób o podobnym guście, by podsuwać kolejne nagrania. Może to jednak prowadzić do powtórek, jeśli nie reagujesz aktywnie na propozycje ani nie odkrywasz nowej muzyki.

Spotify słynie z ogromnego wyboru spersonalizowanych playlist. Każdego dnia osoby mające konto otrzymują ich aktualizacje. I nie są to wyłącznie zwykłe rekomendacje.

Muzyka dopasowana do Ciebie pojawia się w wielu miejscach:

• Spersonalizowane wyniki wyszukiwania
• Spersonalizowana sekcja przeglądania
• Propozycje playlist i funkcja ich wzbogacania
• Radio wykonawcy lub utworu oraz funkcje autoodtwarzania
• Spersonalizowane playlisty redakcyjne
• Specjalne spersonalizowane playlisty (Kapsuła czasu, On Repeat, Repeat Rewind itp.)
• Miksy wykonawców, dekad, nastrojów i gatunków
• Twoje playlisty Daily Mix
• Playlisty Odkryj w tym tygodniu i Radar premier

Na tle innych platform streamingowych Spotify bardzo szeroko wykorzystuje swój algorytm i dane.

Każda z tych muzycznych rekomendacji powstaje na podstawie różnych danych:

• Profil demograficzny i geolokalizacja
• Pory i okresy, w których słuchasz muzyki
• Preferencje dotyczące popularności i różnorodności muzyki
• Preferowane gatunki, nastroje, style i epoki
• Zapisane utwory i albumy oraz obserwowani wykonawcy
• Najczęściej odtwarzane i ulubione utwory oraz wykonawcy

Twój profil gustu zmienia się, gdy szukasz nowej muzyki i jej słuchasz. Dzięki temu playlisty tworzone przez algorytm mogą coraz lepiej do Ciebie trafiać. Co więcej, jeśli korzystasz z playlist Blend, ich zawartość również się zmienia — uwzględnia preferencje każdej z osób i zachęca do dalszego odkrywania muzyki.

Aby zmienić wpływ muzyki do snu, nauki czy słuchanej sezonowo na personalizację, zajrzyj do naszego poradnika o ustawieniu Spotify Wyklucz ze swojego profilu gustu.

Wróćmy jednak do początku.

Muzyka wybierana przez ludzi

Na długo przed tym, zanim zdaliśmy się na kod i obliczenia, playlisty na platformach streamingowych tworzyli ludzie.

Oczywiście trwało to dłużej — trudno się dziwić. Za to doświadczeni kuratorzy wyszukiwali muzykę, z której układali świetne playlisty.

Nie było wtedy 20 playlist dopasowanych do Twojego gustu. Do wyboru było może kilka dla każdego gatunku.

Na początku odkrywanie muzyki ograniczało się do ręcznie układanych playlist w serwisach streamingowych oraz programów muzycznych w telewizji i radiu.

Dziś wystarczy spojrzeć na ogromną liczbę playlist i ich codziennych aktualizacji, by trudno było sobie wyobrazić, że za tym wszystkim stoją ludzie. Dlatego playlisty redakcyjne, nadal układane ręcznie, zajmują teraz szczególne miejsce.

Jak działają rekomendacje muzyczne?

System rekomendacji Spotify działa jak swat: łączy Twój profil gustu z muzyką dostępną na platformie. To podobny mechanizm do tego, dzięki któremu TikTok podsuwa Ci filmy trafiające w Twoje zainteresowania.

Choć sporo już wiadomo o jego działaniu, szczegóły zwykle trudno znaleźć. Spotify nie jest jedynym serwisem streamingowym, który zachowuje część algorytmicznych sekretów dla siebie. Deezer, Apple Music, Amazon Music i YouTube również korzystają z podobnych obliczeń, aby dostarczać rekomendacje.

Gust użytkownika a algorytm

Choć playlisty składają się z ulubionych utworów, albumów, wykonawców i innych propozycji, mają jasno określony cel: zatrzymać użytkownika. Te osobiste zestawy muzyczne powstają po to, by zachęcić Cię do jak najdłuższego korzystania z platformy.

Zatrzymanie użytkowników przekłada się na przychody. Im więcej słuchasz, tym więcej zarabiają wytwórnie, artyści i Spotify. Podczas słuchania Spotify zbiera kolejne dane, by dalej udoskonalać algorytm. Jego model uczenia maszynowego uwzględnia cele firmy, aby osiągać wyniki korzystne zarówno dla niej, jak i dla użytkownika.

Metadane wykonawców

Każdy utwór, który Spotify otrzymuje od wytwórni, agregatorów lub niezależnych artystów, jest analizowany. Nie zawsze dostępny jest komplet danych, ale jeśli są one dostarczone, Spotify wykorzystuje następujące metadane:

• Tytuł utworu
• Tytuł wydawnictwa
• Nazwa wykonawcy
• Autorzy utworu
• Artyści występujący gościnnie
• Producenci
• Wytwórnia
• Data premiery
• Tagi obejmujące gatunek i podgatunek, kulturę muzyczną, nastrój, główny język oraz styl
• Instrumenty wykorzystane w nagraniu
• Typ utworu
• Rynek lokalny i miejscowość pochodzenia wykonawcy

Dane są następnie przetwarzane i dodawane do systemu rekomendacji, aby muzyka trafiała do odpowiednich lokalizacji oraz użytkowników słuchających podobnych wykonawców i utworów.

Dane sygnału audio

Gdy powyższe metadane trafiają do systemu, analizowany jest również sam dźwięk. Choć znaczna część tego procesu pozostaje tajemnicą, narzędzie do takiej analizy było dostępne dla wszystkich i pozwalało samodzielnie poeksperymentować. Obecnie nie jest już publicznie dostępne, ale Spotify nadal korzysta z jakiejś jego wersji.

Utwór klasyfikuje się za pomocą dwunastu wskaźników. To one podpowiadają systemowi, na jakie playlisty powinna trafić dana muzyka:

• Akustyczność
• Taneczność
• Czas trwania
• Energia
• Instrumentalność
• Tonacja
• Głośność
• Tryb tonalny
• Udział mowy
• Tempo
• Metrum
• Wydźwięk emocjonalny

Każdy z tych wskaźników współtworzy profil utworu. Spotify może dzięki temu przypisać piosenkę do odpowiedniej kategorii i polecić ją osobom słuchającym podobnej muzyki. Utwór jest też dzielony na mostki, solówki, zwrotki i inne istotne części.

Choć te informacje były dostępne na stronach publicznego API Spotify, opisane 12 cech dźwięku wykorzystywano już w 2013 roku.

W 2021 roku Spotify opublikowało prace badawcze opisujące obliczenia i równania, które doprowadziły system do obecnego etapu. Jeśli naprawdę interesuje Cię jego działanie od środka, warto przeczytać „Multi-Task Learning of Graph-based Inductive Representations of Music Content”.

Ponieważ jednym z głównych trendów muzycznych na 2024 rok było przesunięcie uwagi z treści na kontekst, model przetwarzania języka naturalnego stanowi logiczny kolejny element tej układanki.

Znaczenie mają tu trzy główne obszary:

• Playlisty tworzone przez użytkowników: rosnąca rola samodzielnie układanych playlist i treści użytkowników sprawia, że są one cennym źródłem informacji. Nazwa playlisty, profil każdego utworu i jego tekst razem tworzą kontekst dla muzyki. Jeśli piosenka często pojawia się na playlistach użytkowników poświęconych konkretnemu nastrojowi, to cenna wskazówka. Pomaga potwierdzić założenia modelu uczenia maszynowego.
• Analiza tekstów: utwór Pumped-Up Kicks ma pogodną melodię, ale znacznie mroczniejszy tekst. Po wielu latach podobny błąd w interpretacji jest już mniej prawdopodobny. Osoby, nastroje, uczucia, miejsca i inne elementy wspomniane w tekście mogą pomóc w kategoryzacji.
• Dane zbierane z internetu: media, serwisy społecznościowe, blogi i inne źródła pokazują, jak ludzie opisują muzykę. Takie opisy pomagają jeszcze dokładniej określić jej kontekst.

Cały proces jest bardziej skomplikowany i ma więcej warstw, ale już tych kilka elementów daje ogólny obraz działania algorytmu. Twój gust muzyczny i rodzaje słuchanych playlist mają więc duży wpływ na miksy, które otrzymujesz od Spotify.

Czym jest profil gustu użytkownika?

za pośrednictwem GIPHY

Twój profil gustu zależy w równym stopniu od tego, co pomijasz i ukrywasz, jak od tego, czego słuchasz. Prawdopodobnie rzadko pomijasz utwory ulubionych wykonawców. To mocny sygnał, że dany gatunek i podobne do niego należą do Twoich muzycznych upodobań.

Spotify i inne serwisy streamingowe zwracają szczególną uwagę na dwa rodzaje sygnałów:

• Pasywne, czyli pośrednie — odtwarzanie utworu w kółko, nawyki takie jak długość sesji, czas słuchania poszczególnych nagrań oraz ogólny przebieg Twojego odkrywania muzyki.
• Aktywne, czyli bezpośrednie — polubienia, zapisywanie w bibliotece, rodzaje tworzonych playlist, muzyka dodawana do playlist lub oznaczana jako ulubiona, ponowne odsłuchy i zapisywanie premier z wyprzedzeniem.

Bezpośrednie sygnały wymagają działania użytkownika, a takie działanie ma większą wagę w rekomendacjach niż samo słuchanie. Innymi słowy, 12 godzin odtwarzania muzyki nie oznacza jeszcze, że podobała Ci się ona bardziej lub mniej niż inna. Kliknięcie przycisku wskazuje już jednak na reakcję emocjonalną.

W ramach własnych badań Spotify współpracowało z dziesięcioma osobami, które bardzo dużo słuchają muzyki, i stworzyło profile gustu na podstawie ich historii słuchania:

Źródło: Giving Voice to Silent Data: Designing with Personal Music Listening History

To ciekawe, choć dość ogólne informacje, które dziś znajdziesz w Spotify Wrapped. Profile gustu są udostępniane, ponieważ dane potwierdzają muzyczne doświadczenia użytkownika, co dodatkowo wzmacnia jego więź z platformą.

Jaką rolę odgrywa filtrowanie kolaboracyjne?

Na polecane utwory wpływają nie tylko Twoje nawyki słuchania. Profile gustu innych osób słuchających tych samych lub podobnych wykonawców częściowo się pokrywają. Jednocześnie każdy użytkownik ma też w swoim profilu artystów i muzykę, których nie ma u pozostałych.

Te niepokrywające się utwory prawdopodobnie spodobają się również osobom słuchającym tych samych wykonawców, więc trafią do ich rekomendacji. W tym mechanizmie pojawiają się jednak problemy z równym traktowaniem twórców, ponieważ te same propozycje mogą wielokrotnie wracać na różnych playlistach.

Powstaje błędne koło: im częściej słuchasz jednego gatunku, tym większa szansa, że tylko taka muzyka będzie Ci polecana. Popularni artyści pojawiają się więc częściej, co jest częścią szerszego problemu z widocznością wykonawców na platformach streamingowych.

Spotify łączy informacje o tym, czego słuchasz Ty, czego słuchają osoby o podobnych profilach gustu, jak wszyscy reagujecie na muzykę, a także dane z ponad 700 playlist tworzonych przez użytkowników.

Problemy z algorytmem Spotify

Wspomniana pętla sprzężenia zwrotnego częściowo wyjaśnia jeden z największych problemów systemu spersonalizowanych playlist. Użytkownicy wielokrotnie zgłaszali skargi i propozycje zmian, ponieważ otrzymywali kilka niemal identycznych playlist.

Słuchanie znajomych piosenek bywa przyjemne, ale ciągłe krążenie wokół tych samych 20 utworów potrafi nieźle znużyć.

Główny problem może polegać na tym, że system rekomendacji jest aż zbyt skuteczny: tak bardzo skupia się na dostarczaniu muzyki, którą na pewno lubisz, że brakuje w nim miejsca na niespodzianki.

Jak poprawić rekomendacje Spotify?

• Aktywne korzystanie z serwisu to jeden z najlepszych sposobów na poprawę propozycji Spotify. Nie daje jednak gwarancji — niektóre osoby regularnie polubiają i pomijają utwory, a mimo to czasem znów dostają te same nagrania.
• Oto jak wprowadzić trochę świeżości do swoich spersonalizowanych playlist Spotify:
• Twórz różnorodne playlisty z szerokim wyborem utworów — odkrywaj nową muzykę i mieszaj gatunki.
• Korzystaj z wyszukiwarki i szukaj playlist tworzonych przez inne osoby.
• Wysyłaj więcej bezpośrednich sygnałów: częściej polubiaj utwory, odwiedzaj profile wykonawców i bardziej angażuj się w wybór słuchanej muzyki.
• Zaglądaj na playlistę Odkryj w tym tygodniu — to właśnie tam masz największą szansę znaleźć muzykę, której jeszcze nie znasz, a która prawdopodobnie Ci się spodoba.
• Skorzystaj z narzędzia Artist Explorer, aby znaleźć nieznanych Ci dotąd wykonawców, i wypróbuj funkcję tworzenia playlist.
• Znajdź czas na czytanie blogów muzycznych opisujących nowości.
• Twórz playlisty Blend ze znajomymi, którzy mają inny gust niż Ty.

Twoje playlisty nie zmienią się całkowicie z dnia na dzień, ale aktywniejsze korzystanie ze Spotify sprawi, że słuchanie będzie przyjemniejsze i lepiej dopasowane do Ciebie.

Niektórych użytkowników brak ciekawych odkryć skłonił jednak do poszukania innych platform. Jeśli brzmi to znajomo, możesz przenieść swoje playlisty Spotify do serwisów mocniej stawiających na odkrywanie muzyki, takich jak Deezer czy TIDAL. Pierwsze 600 utworów przeniesiesz bezpłatnie. Pełną listę obsługiwanych serwisów znajdziesz tutaj: Przenieś i synchronizuj swoją bibliotekę muzyczną.